Τον συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη, που πέθανε σε ηλικία 67 ετών, έπειτα από μάχη με μια σπάνια ασθένεια του αίματος που αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια, αποχαιρετά η Κεντρική Βιβλιοθήκη του δήμου Καλαμαριάς.
Δείτε την ανάρτηση
Ένα αντίο στον συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη.
Ένας συγγραφέας που αγάπησε τις λέξεις και τους ανθρώπους και μοιράστηκε μαζί μας το ζεστό του χαμόγελο αλλά και μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από την ελληνική λογοτεχνία.
Είχαμε τη χαρά και την τιμή να τον φιλοξενήσουμε μαζί με τον επίσης εξαιρετικό συγγραφέα Στέφανο Δάνδολο στη σειρά παρουσιάσεων με τίτλο "Κουβέντα στο μπαράκι".
Με το δικό μας δημοσιογράφο Γιάννη Τσολακίδη στο συντονισμό της βραδιάς ζήσαμε μια υπέροχη εμπειρία γνωρίζοντας την ανθρώπινη πλευρά του συγγραφέα.
Τα βιβλία του και οι λέξεις του θα συνεχίσουν να μας συντροφεύουν.
Η τελευταία ανάρτησή του – “Δεν περιμένω ένα φάρμακο, αλλά έναν επισκέπτη”
Βαθιά συγκίνηση προκαλεί η τελευταία ανάρτηση που έκανε ο Αλέξης Σταμάτης στον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram, μόλις πέντε ημέρες πριν φύγει από τη ζωή.
Ο σπουδαίος συγγραφέας, που έδινε μάχη με μια σπάνια αιματολογική ασθένεια, επέλεξε να μοιραστεί με τους διαδικτυακούς του φίλους ένα βαθιά προσωπικό και λογοτεχνικό κείμενο για την αξία της ανώνυμης αιμοδοσίας, της ελπίδας και της ανθρώπινης αλληλεγγύης.
Με τη χαρακτηριστική δύναμη της γραφής του, μετέτρεψε μια εικόνα από το δωμάτιο του νοσοκομείου σε έναν συγκλονιστικό στοχασμό για τη ζωή.
Η ανάρτηση του Αλέξη Σταμάτη:
“Οι παλιοι αλχημιστές περίμεναν την πρώτη σταγόνα του ελιξιρίου με απελπισία που εμοιαζε ήδη με πίστη. Η αναμονή έχει κάτι από ναό και από σφαγείο. Στον ίδιο χώρο ελπίδα και αποσύνθεση, όπως τα άνθη σε ένα φέρετρο συνεχίζουν να ευωδιάζουν χωρίς να αντιλαμβάνονται τον νεκρό.
Το αίμα. Η μόνη αριστοκρατία που δεν αναγνωρίζει τίτλους. Η μόνη βασιλεία που αλλάζει σώματα χωρίς επανάσταση. Οι άνθρωποι επινόησαν σύνορα, σημαίες, επώνυμα, τραπεζικούς λογαριασμούς, γενεαλογικά δέντρα. Το αίμα γελάει σιωπηλά με όλες αυτές τις δηθενιες Κυκλοφορεί στις φλέβες σαν ανώνυμος περιπλανώμενος, αδιάφορος για την ηθική μας, για τις φιλοδοξίες μας, για τις μικρές αισχρότητες με τις οποίες και καλά στολίζουμε τη λέξη «χαρακτήρας». Ένας άγνωστος θα κατοικήσει για λίγο μέσα σου
Κανένα μυστήριο της Εκκλησίας δεν υπήρξε πιο κυριολεκτικό.
Κοιτάζω το άδειο μεταλλικό στήριγμα που σε λίγο θα κρατά τη σακούλα του αίματος,
δεν περιμένω ένα φάρμακο αλλά έναν επισκέπτη. Έναν αθέατο συνοδοιπόρο που θα περάσει από κάθε γωνιά του σώματός μου, θα ακουμπήσει τα πιο σκοτεινά τοπία της ύπαρξής μου και θα φύγει χωρίς να μάθει ποτέ το όνομά μου. Η ευγένεια της ανωνυμίας. Μορφή αγάπης που δεν επιθυμεί να αγαπηθεί πίσω.
Πόσο αλλόκοτο Περάσαμε αιώνες υμνώντας την αυτάρκεια, ενώ το σώμα γνώριζε πάντοτε την αλήθεια. Δεν υπάρχει αυτάρκεια. μόνο ανταλλαγή.
Ο πρώτος άνθρωπος γεννήθηκε από το αίμα μιας γυναίκας. Ο τελευταίος ίσως σωθεί από το αίμα ενός ξένου.”
Ποιος ήταν ο Αλέξης Σταμάτης
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα. Μετά από ένα χρόνο στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο κι έκανε μεταπτυχιακά αρχιτεκτονικής και κινηματογράφου στο Λονδίνο.
Ήταν γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη και της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη. Επίσης ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου, με την οποία έχουν ένα γιο, τον Ερμή.
Στην πολύχρονη πορεία του στα γράμματα εξέδωσε συνολικά 34 βιβλία, εκ των οποίων 20 μυθιστορήματα. Το πρώτο με τον τίτλο «Ο έβδομος ελέφαντας» (1998) εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία. Το έργο του «Μπαρ Φλωμπέρ» γνώρισε ιδιαίτερη απήχηση και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, ενώ η «Αμερικάνικη Φούγκα» τιμήθηκε στις ΗΠΑ.
Παράλληλα εξέδωσε ποιητικές συλλογές, έγραψε θεατρικά έργα που ανέβηκαν σε σημαντικές σκηνές της Αθήνας και υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Καταιγίδα». Μέχρι πρόσφατα συνεργαζόταν ως αρθρογράφος με την εφημερίδα «Το Βήμα».
Το 1998 διάβασε ποίηση στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου. Ποίησή του δημοσιεύθηκε στο βρετανικό λογοτεχνικό περιοδικό «Modern Poetry in Translation».
Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Ο έβδομος ελέφαντας» (Κέδρος, 1998, β’ έκδ. Καστανιώτης, 2016) εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία από τον εκδοτικό οίκο Arcadia Books και στο Μπαγκλαντές.
Το δεύτερο «Μπαρ Φλωμπέρ» (Κέδρος, 2000, β’ έκδ. Καστανιώτης, 2012) εκδόθηκε στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ρωσία, την Ισπανία, τη Σερβία και (το 2007) στη Μεγάλη Βρετανία, από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, ενώ διασκευάστηκε σε σενάριο στο πλαίσιο προγράμματος του ΕΚΚ, με τη συνεργασία του σκηνοθέτη Βασίλη Δούβλη.
Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα «Σαν τον κλέφτη μες τη νύχτα», 2002, «Οδός Θησέως», 2003, «Ζωή», 2005, «Μητέρα στάχτη», 2005, «Αμερικάνικη φούγκα», 2006, «Βίλα Κομπρέ», 2008, «Σκότωσε ό,τι αγαπάς», 2009, «Κυριακή» (2011), «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;» (2012), «Χαμαιλέοντες» (2013), «Μελίσσια» (2014), «Το βιβλίο της βροχής» (2015).
Η «Αμερικάνικη φούγκα» κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ.
Η «Μητέρα στάχτη» (2005) εκδόθηκε στις ΗΠΑ και στην Τουρκία. Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα, “Ο Άλκης και ο λαβύρινθος” (2009), τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Έχει δημοσιεύσει τις ποιητικές συλλογές: «Κόσμος γωνία», Σοκόλης, 1992, «Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων», Καστανιώτης, 1993, «Απλή μέθοδος των τριών», Καστανιώτης, 1995, «Πυκνό τώρα», Ελληνικά Γράμματα, 1999, «Όσο πλησιάζω, το μέλλον απομακρύνεται», Το Ροδακιό, 2002 και «Ποτέ δεν είμαστε μόνοι», Καστανιώτης, 2004.
Για τη συλλογή του «Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων» του απονεμήθηκε το 1994 από τον Δήμο Αθηναίων το βραβείο ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου.
Η ίδια ποιητική συλλογή, μαζί με την «Απλή μέθοδο των τριών» και το «Πυκνό τώρα», μεταφράστηκαν στα αγγλικά και κυκλοφορούν από τον εκδοτικό οίκο «Dionysia Press». Έχει γράψει το λιμπρέτο σε έργα του μουσικού Θοδωρή Αμπατζή, που παρουσιάστηκαν στο Μέγαρο Μουσικής και στο Θέατρο «Χώρα».
Ο μονόλογός του «Τελευταία Μάρθα» παίχτηκε το 2008 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας». Δυο μονόλογοί του με τίτλο «Γένεση» ανέβηκαν το 2009 στο «Θέατρο Χώρα». Το θεατρικό του έργο «Δακρυγόνα» παρουσιάστηκε το 2010 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας».
Δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη
Πληροφορούμενη την απώλεια του Αλέξη Σταμάτη, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:
Με ιδιαίτερη θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Αλέξη Σταμάτη, μιας σημαντικής φωνής των Γραμμάτων μας. Στη μακρά πορεία του, ο Αλέξης Σταμάτης θεράπευσε όλα τα είδη του λόγου, από την πεζογραφία και την ποίηση μέχρι το παιδικό βιβλίο και το θεατρικό έργο, αλλά και το κινηματογραφικό σενάριο, διατηρώντας παράλληλα, μέσω των τακτικών παρεμβάσεών του, έναν ουσιαστικό λόγο και για τα δημόσια πράγματα. Ο Αλέξης Σταμάτης μεταπλάθοντας συχνά το προσωπικό του βίωμα, ανέπτυξε ένα διακριτό, συχνά ελλειπτικό αλλά ποτέ φλύαρο, ύφος, παρόν σε κάθε του έργο. Από την πολύχρονη ενασχόλησή του με τη γραφή, μας κατέλειπε ένα πολυσήμαντο και πλούσιο έργο, συνδυάζοντας το πηγαίο ταλέντο του με τη διαρκή αναμέτρηση με τη γραφή και το αδιάπτωτο ενδιαφέρον του για πειραματισμούς και νέες απόπειρες, σε κάθε είδος έκφρασης. Η πρόωρη απώλειά του μας στερεί έναν δημιουργό, σε πλήρη ωριμότητα και έμπνευση, που είχε ακόμη πολλά να δώσει. Υπήρξε από τις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις που συνδύαζαν, δίκαια, την αγάπη του αναγνωστικού κοινού με τη θεσμική αναγνώριση.
Στη μητέρα του Μπέττυ Αρβανίτη, τη σύζυγό του Εύα Σιμάτου, τους πολλούς αγαπητούς φίλους του απευθύνω τα ειλικρινέστατά μου συλλυπητήρια.