Καλαμαριά: Ποδηλατόδρομοι, υπαίθρια γυμναστήρια, ψηφιακό μουσείο και φεστιβάλ στην πλαζ Αρετσούς

Την υποβολή νέου αιτήματος στην ΕΤΑΔ για την παραχώρηση της Πλαζ Αρετσούς, ώστε να αξιοποιηθεί ως τόπος ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και ναυταθλητισμού, ενέκρινε το δημοτικό συμβούλιο Καλαμαριάς.

Το νέο αυτό αίτημα είναι το αποτέλεσμα των επαφών που είχε η διοίκηση του δήμου με την ΕΤΑΔ, η οποία φέρεται θετική στην παραχώρηση των συγκεκριμένων ακινήτων, υπό την προϋπόθεση να καττεδαφιστούν τα αυθαίρετα κτίσματα που υπάρχουν στην έκταση.

Η νέα δημοτική αρχή με δύο επιστολές τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο του 2025 κατέθεσε εκ νέου αίτημα για την Πλαζ Αρετσούς, το χρησιδάνειο παραχώρησης της οποίας έχει λήξει από το 2013, μαζί με πρόταση αξιοποίησης. Στην απάντηση της τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου η ΕΤΑΔ αξιολόγησε θετικά την πρόταση και ακολούθησαν οι αναγκαίες πρόδρομες εργασίες, μεταξύ των οποίων η αποστολή τοπογραφικού διαγράμωματος, η κατάρτιση τεχνικής έκθεσης με αναλυτικά στοιχεία όλων των κτισμάτων, η έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργητικής Απόδοσης και οι δηλώσεις υπαγωγής τυχόν αυθαιρέτων.

Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών αυτών, η ΕΤΑΔ έστειλε στον δήμο την 1η Σεπτεμβρίου έγγραφο, με το οποίο ενημερώνει ότι το αίτημα θα προωθηθεί υπό απαραίτητη προϋπόθεση να διασφαλιστεί η νομιμότητα των υφιστάμενων κατασκευών. Όπως ανέφερε η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, το έγγραφο αυτό δείχνει τη θετική πρόθεση της ΕΤΑΔ, από την οποία ο δήμος έχει ζητήσει επίσης τα πλατώματα της παραλίας όπου προβλέπεται να διαμορφωθεί ο τουριστικός ποδηλατόδρομος, καθώς και τα γήπεδα της Κρήνης στη Μίκρα.

Σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση της πλαζ, η δήμαρχος τόνισε πως πρωτεύον είναι η αναγνώριση και ανάδειξη των Απολυμαντηρίων, ενός μαρτυρικού τόπου για τους πρόσφυγες που έφτασαν στην Καλαμαριά.

Από την πλευρά της, η αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών και Δόμησης Ελπίδας Καλπίδου, εξήγησε ότι έπειτα από τοπογραφικό διάγραμμα που έγινε στην πλαζ και κατόπιν έρευνας έγινε σε σχέση με την άδεια νομιμοποίησης που υπάρχει από τη δεκαετία του 80, διαπιστώθηκαν κάποιες διαφορές σε σχέση με τα αρχικά σχέδια. «Υπάρχει μια μικρή αποθήκη από πρόχειρα υλικά και έχουν γίνει κάποιες άλλες κατασκευές, κάποιες επεκτάσεις, κάποιες προσθήκες χώρων με ευτελή υλικά, τα οποία θα πρέπει να καθαιρεθούν», ανέφερε, σημειώνοντας ότι προφανώς κάποιοι από τους χρήστες των χώρων αυτών έχουν προβεί στην εκτέλεση εργασιών καθ’ υπέρβαση της κάλυψης και της δόμησης που υπήρχε από τις εγκαταστάσεις του ΕΟΤ.

«Πρόθεση δική μας είναι να διατηρήσουμε τη φυσιογνωμία των κτηρίων, καθώς γνωρίζετε ότι αποτελούν ταυτότητα για την περιοχή. Διερευνήσαμε και τη δυνατότητα αν κάτι ήταν χρήσιμο να διατηρηθεί, όμως, επειδή βρίσκονται εντός της ζώνης του αιγιαλού, δεν τίθεται καν θέμα τακτοποίησης», πρόσθεσε.

Στο γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία δέσμευση για δωρεάν παραχώρηση εστίασε η αντιπολίτευση. Μάλιστα, ο επικεφαλής της Γενιάς Δημιουργίας, τέως δήμαρχος, Γιάννης Δαρδαμανέλης, επισήμανε ότι η προηγούμενη πρόταση της ΕΤΑΔ, η οποία καταψηφίστηκε από το δημοτικό συμβούλιο, είχε αντίτιμο, με το αιτιολογικό ότι με βάση τον κανονισμό σύστασής της δεν μπορεί να παραχωρήσει κανένα ακίνητο χωρίς αντάλλαγμα, το οποίο σήμερα ανέρχεται κατ’ ελάχιστον στο 21% του ετήσιου τζίρου.

Ο επικεφαλής της παράταξης «Καλαμαριά Πρώτη Ξανά», Άρης Τεμεκενίδης, σημείωσε επίσης ότι η πρόταση αξιοποίησης κατατέθηκε στην ΕΤΑΔ χωρίς προηγούμενη διαβούλευση, δεν ζητείται παραχώρηση με συγκεκριμένους όρους και χρόνους, ενώ δεν υπάρχει εκτίμηση του ετήσιου κόστους λειτουργίας και από ποια εργαλεία θα χρηματοδοτηθεί το έργο.

Την ασάφεια της ΕΤΑΔ, που δείχνει ότι διατηρεί δυνατότητα ευελιξίας κινήσεων, επισήμανε ο επικεφαλής της παράταξης «Πρωτοπόρα Δυναμική Καλαμαριά», Χρήστος Βάρδας.

Η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, Αναστασία Ποικιλίδου, επανέλαβε τη θέση της παράταξης για καμία παραχώρηση παραχώρηση σε επιχειρηματικά συμφέροντα, ενώ ο επικεφαλής της παράταξης «Καλαμαριά που μας αξίζει», Αβραάμ Περσίδης, ανέφερε πως δεν αναγνωρίζει την ΕΤΑΔ ως συνομιλητή.

Απαντώντας, η δήμαρχος διευκρίνισε πως ο δήμος ζητά δωρεάν παραχώρηση και αναμένει την πρόταση της ΕΤΑΔ και τόνισε πως είναι μία καλή συγκυρία να γίνει η παραχώρηση και να προχωρήσει επιτέλους η αξιοποίηση των Απολυμαντηρίων. Σε ό,τι αφορά την πρόταση ξεκαθάρισε πως δεν αποτελεί στρατηγικό σχέδιο, κάτι που απαιτεί χρηματοδότηση, αλλά αποτυπώνει το όραμα και κατοχυρώνει την αλλαγή χρήσης. Πρότεινε, δε, κάτι που έγινε αποδεκτό, στο αίτημα προς την ΕΤΑΔ να συμπεριληφθούν μόνο οι άξονες αξιοποίησης που αφορούν τα Απολυμαντήρια και την ανάπτυξη του ναυταθλητισμού.

Η πρόταση αξιοποίησης της Πλαζ Αρετσούς περιλαμβάνει επτά αλληλένδετους και αλληλοσυμπληρούμενους άξονες, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για να εξασφαλίσουν την ολοκληρωμένη, βιώσιμη και κοινωνικά υπεύθυνη ανάπτυξη του χώρου.

Η αποκατάσταση των υφιστάμενων κτιρίων με απόλυτο σεβασμό στην αρχιτεκτονική τους αξία. Ο περιβάλλων χώρος θα αναπλαστεί, διατηρώντας τα αρχικά του χαρακτηριστικά και αξιοποιώντας σύγχρονα βιοκλιματικά υλικά.

Η δημιουργία ενός ψηφιακού μουσείου θα αξιοποιήσει τεχνολογίες Εικονικής (VR) και Επαυξημένης Πραγματικότητας (AR) για να αναβιώσει την ιστορική μνήμη της Πλαζ Αρετσούς. διαδραστικές εγκαταστάσεις όπου οι επισκέπτες μπορούν να «ζήσουν» τις εμπειρίες των προσφύγων του 1922. Παράλληλα με το ψηφιακό μουσείο, η ανάδειξη της προσφυγικής μνήμης θα ενισχυθεί μέσα από υπαίθριες εκθέσεις φωτογραφίας και τεκμηρίων, συνέδρια, επιστημονικές ημερίδες και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Η Πλαζ μπορεί να μετατραπεί σε κέντρο ναυταθλητισμού, εκπαίδευσης και Γαλάζιας Ανάπτυξης. Το Κέντρο θα έχει και ερευνητική δραστηριότητα, λειτουργώντας ως πεδίο συνεργασίας με πανεπιστήμια και οργανώσεις για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σχετικά με τον Θερμαϊκό κόλπο.

Η Πλαζ Αρετσούς θα αποτελέσει έναν ζωντανό πυρήνα πολιτιστικών δραστηριοτήτων με έντονη τουριστική διάσταση. Η οργάνωση τακτικών φεστιβάλ, καλλιτεχνικών εκθέσεων και υπαίθριων εκδηλώσεων θα συνδυάζει την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας με σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Στην περιοχή θα υπάρξει ανάπτυξη ήπιων δραστηριοτήτων αναψυχής σε συνδυασμό με εξειδικευμένα περιβαλλοντικά εργαστήρια που θα εστιάζουν στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την κλιματική αλλαγή και τη βιώσιμη διαχείριση των παράκτιων οικοσυστημάτων.

Η πλαζ Αρετσούς βρίσκεται στον άξονα του τουριστικού ποδηλατοδρόμου που σχεδιάζεται και μελετάται με τη συνεργασία των δήμων Καλαμαριάς και Θεσσαλονίκης και τη χρηματοδότηση του υπουργείου Τουρισμού, ο οποίος συνδέει περιπατητικά και ποδηλατικά το Λιμάνι Θεσσαλονίκης με την ακτή της Νέας Κρήνης. Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, καθώς και η εγκατάσταση σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων θα προωθήσουν τις πράσινες μετακινήσεις.

Ανάπτυξη εγκαταστάσεων για μαζικό αθλητισμό και δραστηριότητες νεολαίας, όπως υπαίθριων γυμναστηρίων και ειδικά σχεδιασμένων ραμπών για άτομα με κινητικές αναπηρίες που θα εξασφαλίσουν την καθολική συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες.